17 min leestijd
Sébastien Nobour
Oprichter van DEVEDANOS
Sinds eind 2024 duikt op sociale media en in de financiële pers steeds weer dezelfde aankondiging op: het is het einde van SaaS. Een SaaS (software als dienst, Software as a Service in het Engels) is software die de leverancier zelf host, die u online gebruikt en waarvoor u elke maand betaalt, vaak per gebruiker.
Als u een start-up of een mkb-bedrijf leidt, gebruikt u er waarschijnlijk meerdere. Misschien verkoopt u er zelf een. Dit debat roept een vraag op die u aangaat: wat betaalt u eigenlijk, als u voor software betaalt?
In december 2024 was Satya Nadella, CEO van Microsoft, te gast in BG2, de podcast van de investeerders Bill Gurley en Brad Gerstner. Volgens de verslagen van het gesprek beschreef hij bedrijfsapplicaties daar als databases met bedrijfsregels erbovenop. Die regels, voorspelde hij, zouden verhuizen naar AI-agents die met meerdere databases tegelijk kunnen werken. Het idee van een bedrijfsapplicatie zelf zou dan kunnen instorten. De uitspraak “SaaS is dood” (“SaaS is dead”, in het Engels) wordt hem soms toegeschreven, maar we hebben die in geen enkel verslag van het gesprek teruggevonden.
In maart 2025 nam Matthew Berman, die onder de naam Forward Future video’s en een nieuwsbrief over AI publiceert, de uitspraak over. Met AI, schreef hij, kon hij in een paar uur elke SaaS-applicatie bouwen die hij wilde. Die zou minder verzorgd zijn dan die van een softwareleverancier, maar precies op zijn behoeften gemaakt, en ze zou met die behoeften kunnen meegroeien.
SaaS is dead. […] It's hyper-customized for exactly what I need.
SaaS is dood. […] Het is tot in detail op maat gemaakt, precies voor wat ik nodig heb.
In augustus 2025 kondigde Elon Musk Macrohard aan, een project van zijn AI-bedrijf xAI. Omdat een softwareleverancier als Microsoft zelf geen hardware maakt, zou het volgens hem mogelijk moeten zijn om zo’n bedrijf volledig met AI te simuleren.
Begin februari 2026 mengden de beleggers zich in het debat. Anthropic, het bedrijf dat de AI Claude ontwikkelt, had uitbreidingen gepubliceerd voor Claude Cowork, een agent die juridische, commerciële, marketing- en data-analysetaken automatiseert. Volgens Reuters vreesden beleggers dat deze agents de aanbieders van data en zakelijke dienstverlening zouden ontwrichten.
Op 3 februari verloor het aandeel van Thomson Reuters, uitgever van juridische databases, bijna 18%: zijn grootste daling op één dag. De aandelen van andere software- en dataleveranciers volgden. Volgens Bloomberg doopte Jeffrey Favuzza, van de handelsdesk van de bank Jefferies, de verkoopgolf de “SaaSpocalypse”.
Het debat bereikte ook de Franstalige ontwikkelaars. Op 20 februari vertelde Thibault Houdon, Python-ontwikkelaar en oprichter van Docstring, een leerplatform voor Python, dat hij met Claude Code in een kwartier de online formulieren had nagebouwd waarvoor hij 25 euro per maand betaalde.
Un exemple concret qui confirme que de nombreux SaaS vont couler.
Een concreet voorbeeld dat bevestigt dat veel SaaS-diensten ten onder zullen gaan.
Vier dagen later presenteerde Cloudflare, een aanbieder van infrastructuurdiensten voor het web, vinext: Next.js, een veelgebruikt framework voor webontwikkeling, herschreven op basis van een ander hulpmiddel, Vite. Volgens het artikel van Cloudflare had één engineer die herschrijving met Claude in minder dan een week gerealiseerd, voor ongeveer 1.100 dollar aan AI-aanroepen. Cloudflare voegde eraan toe dat vinext Next.js nog niet in alle applicaties kon vervangen.
In september vertelde Mike Codeur, Franse ontwikkelaar en maker van content over softwareontwikkeling, dat hij een SaaS had vervangen door een tool die hij zelf had gebouwd. Hij verhuurt villa’s per nacht, en per uur voor fotoshoots, en hij beheerde de reserveringen per uur met Timely, een SaaS voor reserveringen. De support van Timely had er vier dagen over gedaan om hem te antwoorden. Daarop bouwde hij VillaSlot, dat de reserveringen per nacht, de tijdslots per uur en de betalingen in één tool samenbrengt. Eerst had hij het product beschreven: 20 functionaliteiten met hun acceptatiecriteria, en 20 schermontwerpen. Daarna werkten zijn AI-agents een nacht lang zelfstandig, en de volgende dag was de eerste versie opgeleverd. Hij vertelt het ook in een video (in het Frans).
Le support technique de Timely a mis 4 jours à me répondre. J'ai donc redéveloppé leur SaaS en 48 heures.
De technische support van Timely deed er 4 dagen over om me te antwoorden. Dus heb ik hun SaaS in 48 uur opnieuw ontwikkeld.
Niet iedereen trok daaruit dezelfde conclusie. De dag na het bericht van Thibault Houdon had Ariel, ontwikkelaar en maker van meerdere SaaS-producten, op sociale media bekend als Le Dev ULTIME, hem geantwoord dat SaaS niet ten onder zou gaan. Volgens hem hebben de meeste mensen niet de tijd en ook niet de zin om hun eigen versie te maken van een tool waarvoor ze al betalen, en die daarna te onderhouden. En wie eenmaal aan een tool gewend is, houdt die. In juni kwam hij op het onderwerp terug door het bericht te delen van shadcn, de maker van de componentenbibliotheek shadcn/ui: ook hij zou zijn tools zelf kunnen bouwen, maar hij heeft liever dat iemand anders ze bouwt, onderhoudt en hem ervoor laat betalen.
[…] Continuez de dire "le SaaS est mort, tout le monde va coder son propre SaaS".
[…] Blijf maar zeggen: “SaaS is dood, iedereen gaat zijn eigen SaaS coderen”.
Toch blijft er altijd iemand nodig om die tools te ontwikkelen. Wie niet de vaardigheden heeft om het zelf te doen, of er geen zin in heeft, laat het aan ontwikkelaars over.
Deze uitspraken laten zien wat sommigen geloven of vrezen. De cijfers van de softwareleveranciers vertellen iets anders.
In januari 2026 verloor de S&P North American Software-index, die beursgenoteerde softwareleveranciers uit de Verenigde Staten en Canada omvat, 15%: de grootste daling in één maand sinds oktober 2008, volgens Bloomberg. De koersval van 3 februari kwam bovenop die al slechte maand.
De vrees van de beleggers die deze aandelen van de hand deden, had te maken met de manier van factureren. Voor een SaaS betaalt u meestal per gebruiker. Als een AI-agent het werk van meerdere medewerkers doet, heeft het klantbedrijf minder licenties nodig, en daalt de omzet van de leverancier. Bloomberg sprak van licentiecompressie (seat compression, in het Engels), en een analist die Reuters citeerde, vond dat AI-tools de prijsstelling per gebruiker op de proef stelden. Commentatoren beweerden dat sommige leveranciers het aantal licenties bij hun klanten al hadden zien dalen. We hebben geen enkel rapport van een leverancier gevonden dat dit bevestigt.
De beurskoers en de omzet van de leveranciers bewogen niet in dezelfde richting. Begin februari maakte Atlassian, de leverancier van de projectmanagementsoftware Jira en Confluence, een kwartaalomzet bekend die 23% hoger lag. Toch verloor het aandeel die dag 6,3%. Volgens het Australische persbureau AAP was het in een jaar tijd 69% gedaald.
In de maanden daarna bleef de omzet van de leveranciers groeien. Op 5 augustus maakte Thomson Reuters, de leverancier waarvan het aandeel op 3 februari het hardst was gevallen, een organische omzetgroei van 8% bekend. In de juridische divisie kwam die groei vooral van Westlaw, zijn database, en van CoCounsel, zijn AI-assistent voor juristen. Het bedrijf verhoogde zijn jaarprognose. Op 26 augustus maakte Salesforce, een van de grootste leveranciers van CRM-software, de software voor klantrelatiebeheer, een kwartaalomzet bekend van 11,3 miljard dollar, 11% hoger, inclusief de overname van softwareleverancier Informatica. De volgende dag vond investeerder David Sacks dat het verhaal over het einde van SaaS aan flarden werd geschoten.
The “AI capex is a bubble” and “SaaS is dead” narratives getting shredded this morning.
De verhalen “de investeringen in AI zijn een zeepbel” en “SaaS is dood” worden vanochtend aan flarden geschoten.
Breder bekeken voorspelde Gartner, een onderzoeksbureau op het gebied van informatietechnologie, in februari 2026 dat de wereldwijde uitgaven aan software dat jaar met 14,7% zouden stijgen.
De koersen van de softwareaandelen zijn deels hersteld. Volgens de financiële nieuwssite 24/7 Wall St. bereikte het iShares-indexfonds van Amerikaanse softwareaandelen zijn dieptepunt op 13 april 2026, en steeg het daarna tot 12 oktober met 41%. Het stond toen ongeveer 5% boven zijn niveau van begin dit jaar. Op 16 oktober gingen de softwareaandelen opnieuw omlaag. Op dit moment hebben de markten nog geen uitsluitsel gegeven.
Wat Matthew Berman zocht, was niet nog een stuk software. Hij zocht software die voor zijn behoeften gemaakt was, en die met die behoeften meegroeit. Die eis is allerminst nieuw.
Meir Lehman, onderzoeker bij IBM en later hoogleraar aan het Imperial College in Londen, heeft jarenlang bestudeerd hoe grote programma’s zich ontwikkelen terwijl ze in gebruik zijn. In 1980 deelde hij programma’s in drie typen in, in een artikel in het tijdschrift Proceedings of the IEEE.
Een S-programma doet precies wat een volledige, vooraf geschreven specificatie zegt, zoals het berekenen van het kleinste gemene veelvoud van twee getallen. Een P-programma lost een probleem uit de echte wereld op dat zich precies laat formuleren, maar dat het alleen bij benadering kan oplossen, zoals de weersvoorspelling. De echte wereld beoordeelt of de oplossing voldoet. Een E-programma automatiseert een menselijke activiteit, zoals voorraadbeheer of luchtverkeersleiding. Lehman schreef dat het een deel wordt van de wereld die het weergeeft: het is erin ingebed (embedded, in het Engels). De E verwijst naar dat in de echte wereld ingebedde programma, en niet naar de embedded systemen uit de elektronica. Eenmaal in gebruik verandert het de activiteit die het ondersteunt, en doordat die activiteit verandert, moet het programma op zijn beurt ook veranderen.
In hetzelfde artikel presenteerde Lehman zijn wetten van de software-evolutie. De eerste, die hij al in 1974 had geformuleerd, gaat over programma’s in gebruik die een externe werkelijkheid weerspiegelen, zoals de bedrijfsvoering van een onderneming. Zo’n programma moet voortdurend worden aangepast. Anders heeft het voor zijn gebruikers steeds minder nut.
De reden ligt bij de activiteit die het ondersteunt. Uw bedrijf verandert: uw klanten, uw procedures, de regelgeving. Software die niet met uw bedrijf meeverandert, beschrijft uiteindelijk een bedrijf dat niet meer bestaat.
In 2001 ondertekenden zeventien specialisten in iteratieve methoden het Manifest voor Agile Software Ontwikkeling. Het eerste principe luidt, in de officiële Nederlandse vertaling: “Onze hoogste prioriteit is het tevredenstellen van de klant door het vroegtijdig en voortdurend opleveren van waardevolle software.” Het tweede: “Verwelkom veranderende behoeftes, zelfs laat in het ontwikkelproces.” Het Manifest beschrijft niet de oplevering van een afgerond product. Het beschrijft werk dat doorgaat zolang de behoeften veranderen.
Een levende applicatie is nooit af: zodra u haar niet meer doorontwikkelt, krijgt ze alleen nog beveiligingspatches en updates van de componenten waarop ze draait, en dan is het een applicatie die langzaam sterft.
Een SaaS is geen software die stilstaat. De leverancier ontwikkelt het door. Maar al zijn klanten gebruiken dezelfde versie: de leverancier ontwikkelt maar één stuk software door.
Zolang uw manier van werken lijkt op die van zijn andere klanten, heeft u baat bij die gezamenlijke doorontwikkeling. Wijkt ze ervan af, dan vraagt u om een aanpassing. Het komt voor dat de leverancier de aanpassingen waarom u vraagt niet doorvoert.
Uw teams passen zich dan aan de tool aan. Ze houden er een spreadsheet naast bij, of maken zelf een kleine tool buiten de tools die het bedrijf heeft gekozen. Dat heet schaduw-IT (shadow IT, in het Engels). Ons artikel over tools die passen bij uw manier van werken beschrijft die signalen, en wat ze kosten.
Zoals wij het zien, illustreert schaduw-IT de wet van Lehman aan de kant van de gebruikers: als de software hun behoefte niet volgt, passen zij zich aan.
Nee. Voor een activiteit die elk bedrijf heeft en waarmee u zich van niemand onderscheidt, zoals de salarisadministratie, blijft standaardsoftware de juiste keuze. Martin Fowler, een van de ondertekenaars van het Agile Manifest en Chief Scientist bij Thoughtworks, raadt in dat geval in een bericht op zijn blog aan om de software te kopen en de eigen manier van werken aan te passen. Hetzelfde artikel over tools die passen bij uw manier van werken gaat dieper in op zijn onderscheid.
De nuttige vraag is dus niet of SaaS gaat verdwijnen. Per activiteit luidt de vraag: moet uw software zich aan u aanpassen, of moet u zich aan de software aanpassen?
Op dit moment, in 2026, laten de cijfers dat niet zien. De leveranciers die hier zijn genoemd, blijven hun omzet verhogen, en bedrijven zijn van plan meer aan software uit te geven. Wat de beleggers ter discussie hebben gesteld, is iets anders: de facturering per gebruiker, en de waarde van software waarvan met AI voortaan in een paar uur een kopie te coderen is.
Een kopie coderen is niet genoeg om software degelijk na te bouwen, met de kwaliteit, het onderhoud en de beveiliging die een bedrijf nodig heeft. Een zelfgemaakte tool vraagt ook om iemand die hem onderhoudt, beveiligt en waakt over de gegevens die erin staan. Dat zijn de verborgen kosten van schaduw-IT, die we in een ander artikel hebben beschreven.
Voor een eenvoudige tool die niet meer verandert, zoals de formulieren van Thibault Houdon, is de dreiging reëel. Met AI kost code schrijven weinig, en wordt de verificatie het knelpunt, zei Dave Farley, medeauteur van het boek Continue oplevering (Continuous Delivery, in het Engels), in zijn interview van februari 2026 voor de podcast van Aviator. Dat is de ervaring die Thibault Houdon beschreef.
Maar de code schrijven was nooit het moeilijkste. Het moeilijkste is begrijpen wat de gebruikers nodig hebben, dat aan hen leveren, en opnieuw beginnen als die behoefte verandert. Allen Holub, softwarearchitect en consultant, schreef het in september 2026 op LinkedIn: zolang een AI geen gesprek met gebruikers kan voeren om hun behoeften boven water te krijgen, blijft dat werk mensenwerk.
There's just Agentic coding. Big difference. Coding is a small part of the overall process.
Er is alleen agentisch programmeren. Groot verschil. Programmeren is maar een klein deel van het hele proces.
Ontwikkelaars die hun vak goed beheersen, hebben niet op AI gewacht om de gebruikers en hun behoeften centraal te stellen in hun werk. Lehman schreef het meer dan veertig jaar geleden, het Agile Manifest vijfentwintig jaar geleden. Het debat over het einde van SaaS brengt dat idee opnieuw onder de aandacht van een veel breder publiek. De waarde van software zit in de voortdurende afstemming op de behoeften van wie ermee werkt.
Met deze aanpak krijgt de vraag een andere betekenis. Zoals wij het zien, kan software die wordt verkocht als een product dat niet meer verandert, worden nagemaakt. Software die wordt verkocht als een dienst, die zich blijft aanpassen aan de behoeften van zijn gebruikers, is niet in een kwartier na te maken, omdat u betaalt voor die aanpassing, en die gaat elke maand door. AI maakt dat werk goedkoper. Het maakt het niet overbodig.
Precies zo werken wij bij DEVEDANOS. We volgen een aanpak waarin de gebruikers elke functionaliteit beoordelen. Voor de ontwikkeling van software op maat werken we voor een vast budget, aan het einde van elke maand gefactureerd voor het geleverde werk. Uw applicatie is binnen een maand bruikbaar, met een paar essentiële functionaliteiten: uw gebruikers gaan er meteen mee aan de slag, en hoe ze ermee werken, bepaalt welke functionaliteiten we daarna ontwikkelen.
Daarna stemmen we uw software continu af op de veranderingen in uw bedrijf, bij uw gebruikers en bij uw klanten, zolang u dat wenst. U verandert van richting wanneer u wilt, in alle reactiviteit, zonder meerwerk of toeslag.
Het budget omvat het correctief, adaptatief, preventief en evolutief onderhoud. Het omvat ook de nulregressiegarantie: gedraagt een geaccepteerde en goedgekeurde functionaliteit zich anders na een wijziging, dan lossen wij het kosteloos op en vergrendelen we het gedrag met een geautomatiseerde test zodat het niet opnieuw kan optreden. De broncode, infrastructuur, deployment-pipeline en documentatie zijn uw intellectueel eigendom zodra de eerste maandfactuur is betaald. Een proefperiode tot 15 werkdagen in de eerste maand: geen factuur als u de opleveringen niet wilt.
Ons artikel over de voorspellende en de adaptieve aanpak vertelt wat agile had moeten zijn. En als u zich afvraagt wat AI zelf kan bouwen, laat ons artikel over een app maken met AI zien waar de tool ophoudt.
Als uw softwarepakketten niet met elkaar communiceren, beschrijft onze pagina software-integratie wat we kunnen opzetten. Als de tool die u mist de kern van uw bedrijf vormt, beschrijft onze pagina bedrijfsapplicatie op maat wat we bouwen.
Omzeilen uw teams software die uw bedrijf niet meer bijbeent? Zullen we erover praten?
Maatwerk of standaardsoftware? Dubbel invoeren, spreadsheets ernaast, functies die niemand gebruikt: de signalen dat uw team zich aan de software aanpast, en wanneer kopen beter is dan laten bouwen.
Technische partner voor het mkb: parttime CTO, softwarebureau, IT-beheer of implementatiepartner. Wat elk van hen doet, en wat u aan het eind in handen moet hebben.
Vaste prijs of regie? Er bestaan twee soorten vaste prijs: met vaste scope, of met vast budget en flexibele scope. Wie betaalt als de behoefte verandert, per model.